Tiên Thiên Bát Quái
The Primordial Arrangement
Tiên Thiên Bát Quái (Phục Hy) biểu diễn trạng thái lý tưởng, nguyên thủy của vũ trụ — trước khi có vạn vật. Đây là bản đồ bản chất: Âm Dương đối xứng hoàn hảo, mỗi quái đối diện với quái bổ sung của nó.
4 cặp đối xứng — quy luật Tiên Thiên
Mỗi quái đối diện với quái đảo ngược hoàn toàn — hào dương thành âm và ngược lại. Tổng mỗi cặp luôn = 3 dương + 3 âm = cân bằng tuyệt đối. Đây là nguyên lý cốt lõi của Tiên Thiên.
Tại sao xếp như vậy?
Đọc theo vòng tròn từ Càn (Nam) sang Khôn (Bắc): theo chiều kim đồng hồ, Dương giảm dần: Càn (3 dương) → Đoài (2 dương) → Ly (2 dương, rỗng giữa) → Chấn (1 dương). Theo chiều ngược: Âm giảm dần: Khôn (3 âm) → Cấn (2 âm) → Khảm (2 âm, đặc giữa) → Tốn (1 âm).
Đây là Nhị Phân (Binary): Nếu viết Dương = 1, Âm = 0, thì Càn = 111 (7), Đoài = 011 (6), Ly = 101 (5), Chấn = 001 (4)... đi ngược lại: Tốn = 110 (3), Khảm = 010 (2), Cấn = 100 (1), Khôn = 000 (0). Leibniz phát hiện hệ nhị phân trong Bát Quái năm 1703.
Tiên Thiên = Bản thể: Không phản ánh thế giới vật chất mà phản ánh quy luật. Phong thủy dùng Tiên Thiên cho lý (nguyên lý), Hậu Thiên cho dụng (ứng dụng).