BBTB
Mục lục — Chương 2/14: Âm Dương & Ngũ Hành
Chương 2 / 14

Âm Dương & Ngũ Hành

Yin-Yang & Five Phases

Am Duong -- Hai Giai Đoạn

Am Dương là mô hình hai giai đoạn từ Chu Dịch: mọi hiện tượng đều có hai mặt đối lập nhưng bổ sung cho nhau. Sáng/tối, nóng/lạnh, động/tĩnh, cương/nhu. Không có Am thuần hay Dương thuần -- trong Am có Dương, trong Dương có Am.

Trong bát tự, Am Dương phân chia 10 thiên can thành 5 cặp (Giáp dương, Ất âm...) và 12 địa chi thành 6 cặp. Sự tương tác giữa am và dương tạo nên khái niệm "hữu tình" (khác dấu, tự nhiên) và "vô tình" (cùng dấu, gượng ép).

Dương

Động, nóng, sáng

Đối lập & bổ sung
Am

Tĩnh, lạnh, tối

Ngũ Hành -- Năm Giai Đoạn

Ngũ Hành KHÔNG phải năm chất liệu (gỗ, lửa, đất, kim loại, nước). Đó là năm GIAI ĐOẠN của một chu trình phát triển tuần hoàn. Chữ "Hành" nghĩa là "đi", "vận động" -- nhấn mạnh tính động, luôn chuyển hóa.

Tương Sinh & Tương Khắc

Nhấn vào từng hành để xem quan hệ sinh khắc.

HỏaMộcThủyKimThổ
Tương sinh Tương khắc

Tai sao?

Phải nhớ thuộc lòng vòng sinh và vòng khắc. Mẹo ghi nhớ vòng sinh: Mộc cháy thành Hỏa, Hỏa tàn thành tro (Thổ), Thổ chứa quặng (Kim), Kim chảy thành nước (Thủy), Thủy nuôi cây (Mộc). Vòng khắc: Mộc hút Thổ (rễ cây), Thổ ngăn Thủy (đê đập), Thủy dập Hỏa, Hỏa nấu Kim, Kim chặt Mộc.

Đọc sâu trong sách nguồn

Chương học này là bản cô đọng & trực quan. Bản đầy đủ, sâu hơn nằm trong sách “Bát Tự Không Cân Bằng” (Hoàng Mạnh Trung).